• start
  • biografie
  • opdrachtgever
  • nieuw 10
  • contact
  • oproep

Opdrachtgevers » Viva » artikel ...


Ben ik wel de vader?

Een vrouw weet altijd voor de volle 100% zeker dat zij echt de moeder is van het kind dat zij heeft gebaard. Voor een man is het anders, voor hem is het een kwestie van vertrouwen. Wat gebeurt er wanneer dat vertrouwen er altijd was, maar opeens plaats maakt voor wantrouwen en twijfel? Sander (35) deed een vaderschapstest en deed een schrikbarende ontdekking.

’Nooit, niet één keer in al die jaren, heb ik argwaan gehad dat mijn dochter Nikki niet mijn biologische dochter was. Waarom zou ik ook? Rachel en ik waren stapelverliefd in de tijd dat zij verwekt is. Oké, het was vreemd dat Rachel onverwacht zwanger was geraakt, maar iedereen weet dat condooms niet 100% betrouwbaar zijn. Dus toen een oude vriend een opmerking maakte over mogelijke ontrouw van Rachel in het eerste jaar van onze relatie, was ik verbijsterd.
Ik had die vriend al jaren niet gezien. Maar hij keek er niet van op dat Rachel en ik uit elkaar waren, en ook niet dat ik vertelde dat de directe aanleiding daarvoor was, dat zij was vreemdgegaan. Toen ik daarop doorging, vertelde hij dat hij haar ooit had zien zoenen een ander, een toenmalige kennis van ons. Hij had het mij nooit verteld, want in diezelfde tijd bleek Rachel zwanger en zo op het oog leken we erg gelukkig samen. Hij was er vanuit gegaan dat dat zoenen weinig voorstelde.

Zo luchtig dacht ik er niet over. Ik voelde me op slag bedonderd. De relatie tussen mij en Rachel was dan al een paar jaar over, maar ik had goede herinneringen aan mijn tijd met haar. We hadden het leuk gehad en ik had haar altijd vertrouwd. Na een moeilijke fase kort na onze breuk, konden we weer prima met elkaar over weg. Dat was erg fijn, vooral voor onze dochter.

Thuis bleef ik er over doormalen, ondanks dat ik tegen mezelf zei dat ik het van me af moest zetten. Het was uit, ik was gelukkig met mijn nieuwe vriendin: wat zou ik ermee op schieten om te ontdekken dat Rachel me inderdaad al eerder had bedrogen? Maar ik kreeg het niet uit mijn hoofd. Met een ander zoenen én zwanger worden in dezelfde tijd... er was iets vreselijks mis, ik wist het zeker.

Rachel en ik ontmoetten elkaar op een houseparty toen we allebei vijfentwintig waren. In die tijd had ik het ene vriendinnetje na het andere, maar met Rachel was het anders. Haar vond ik bijzonder. En dat leek wederzijds. Binnen een paar maanden woonden we samen. Haar zwangerschap, amper een half jaar later, kwam totaal onverwachts, maar was niet ongewenst. Ik begon me er al snel op te verheugen om vader te worden. De geboorte van Nikki was een prachtig moment. Het klinkt cliché, maar alles kwam in een ander perspectief. Rachel en ik waren niet getrouwd, trouwen was niets voor ons, maar al voor haar geboorte heb ik Nikki erkend. Later hebben we ook het gedeelde ouderlijk gezag wettelijk laten vastleggen.

Rachel en ik waren allebei erg gelukkig met onze dochter. Ze was een makkelijk kind, huilde niet veel. Toch veranderde ons leven enorm. Van te voren hadden we zoveel plannen gehad: natuurlijk zouden we blijven uitgaan, feesten. Maar we hadden simpelweg niet meer genoeg energie voor ons oude leven. Rachel had het daar moeilijker mee dan ik. Ik vond veel genoegdoening in mijn werk, dat ik gedeeltelijk thuis kon doen. Zij voelde zich soms beperkt. Toch was ook zij dolblij met Nikki en we hadden het goed met z’n drieën. Tot het na een jaar of vijf begon dood te bloeden. We praatten minder, gingen onze eigen gang. De laatste periode ging ronduit slecht en waren er veel irritaties. Het enige dat ons bond was Nikki. Toch was het een shock toen ik ontdekte dat Rachel een relatie had met een ander. Het was bovenal een teken dat we er mee moesten kappen, want dit sloeg nergens meer op. Rachel was het daar wel mee eens. Toch verliep de scheiding niet soepel. Er kwam een hoop oud zeer naar boven, verwijten over en weer. Maar na een half jaar zakte dat en maakten we goede afspraken. Wat betreft Nikki kwamen we tot een co-ouderschap. Ik heb haar de ene week drie dagen, de andere week vier. Ik had dat niet anders gewild: op Nikki ben ik altijd stapelgek geweest. Ze is een originele, lieve meid, die veel vrolijkheid in mijn leven brengt. Ze lijkt erg op Rachel: ze heeft haar ogen en haarkleur. Qua uiterlijk zag ik van mezelf niet veel in haar. Wel heeft ze veel doorzettingsvermogen, net als ik. Ik pochte altijd dat ze dat van mij had. En zo waren er nog meer dingen waarvan ik dacht dat ik mezelf er in herkende. Achteraf blijkt dat dus allemaal onzin te zijn geweest.

Na dat gesprek met die vriend heb ik Rachel op een avond onverwachts opgezocht. Ik confronteerde haar met wat hij had gezegd. Ik zag haar kleuren en toen wist ik genoeg. Ze had me inderdaad al bedonderd in het eerste jaar. Ze ontkende heel stellig, maar toen ik haar woedend toeschreeuwde dat ze alleen nu de kans had om de waarheid te vertellen, en ik het haar anders nóóit zou vergeven, begon ze te huilen. Was het mogelijk dat hij de vader was van Nikki, wilde ik weten. Toen het minuten duurde voordat ze hier antwoord op kon geven, was het alsof het dak van de wereld keihard op mijn hoofd knalde.

Het bleek dat ze al voordat ze mij kende, geregeld seks had met Richard. Ook tijdens onze relatie was het nog een paar keer gebeurd. Ondanks onze verliefdheid. Er knapte een keer een condoom. Omdat ze meende dat het veilig was die dagen, had ze er niet te veel aandacht aan besteed. Tot ze zwanger bleek. Toen raakte ze in paniek. Maar een abortus leek haar vreselijk, en de kans dat ik de vader was, was volgens haar veel groter. Vrij overhaast heeft ze mij over de zwangerschap verteld, en toen kon ze niet meer terug. Met Richard heeft ze al het contact verbroken.

Ik ben door het lint gegaan. Dat ze met die Richard naar bed ging toen wij zo gelukkig waren, voelde als hoogverraad. Maar dat ze niet eens zeker wist of ze wel van mij zwanger was geraakt, was echt niet te geloven. Hoe had ze dat kunnen doen? De eerste weken na dit gesprek was ik volledig in de war. Had ik al die jaren met een leugen geleefd? Was Nikki wel mijn dochter? Mijn toenmalige vriendin was nog kwader dan ik. Ze vond het onvoorstelbaar dat Rachel zoiets had geflikt. Maar ik wist al snel dat ik het niet op de spits wilde drijven. Wat er ook aan de hand was, ik wilde Nikki niet kwijt. En wie zei eigenlijk dat Nikki níet mijn dochter was? Waarschijnlijk was er niets aan de hand, en was deze paniek er om niets. Zo probeerde ik mezelf rustig te krijgen. Gek genoeg konden Rachel en ik er vrij snel redelijk over praten. Natuurlijk ben ik boos geweest. Boos? Woedend, furieus! Dat heeft lang geduurd, maar toch heb ik haar inmiddels min of meer vergeven. Ik weet dat zij het er jarenlang erg moeilijk mee heeft gehad. Ze is niet iemand die lichtzinnig over problemen heenstapt en ik geloof zo dat het haar verschrikkelijk heeft gekweld.

Al snel wist ik dat ik de waarheid wilde weten. Was Nikki mijn dochter of niet? Ik wist niet wat ik met die wetenschap zou doen, maar leven met twijfels leek me nog veel erger. Een vaderschapstest leek de enige oplossing. Als ik het over zou kunnen doen, weet ik niet of ik weer dezelfde beslissing zou nemen. Want de uitslag heeft consequenties die ik op dat moment niet overzag. Aan de andere kant: ik had geen keuze. De onzekerheid was niet te harden. Daarom ben ik uit gaan zoeken wat voor juridische gevolgen de test zou kunnen hebben. Hoe zat het met de erkenning, met het ouderlijk gezag? Ik ontdekte dat ik theoretisch de erkenning ongedaan kon maken als zou blijken dat Nikki niet mijn kind was, maar daar was het me niet om te doen. Dat wilde ik helemaal niet, wat de uitslag ook zou zijn. Ook wilde ik het ouderlijk gezag niet kwijt. Ik wist dat Rachel het niet tegen mij zou gebruiken als ik niet de biologische vader van Nikki zou zijn. Mijn vriendin vond het krankzinnig dat ik Rachel daarop vertrouwde. Zij bleef zich negatief, zelfs agressief opstellen tegenover mijn ex.

Rachel was tegen de test, al kon ze het vanuit mijn oogpunt goed begrijpen. Maar ze was bang dat mijn gevoel voor Nikki zou kunnen veranderen. Als ze mijn dochter niet was, wilde ik haar dan nog wel verzorgen? Zou de uitslag niet ook Nikki’s leven volledig op z’n kop zetten? Maar ik kon me niet voorstellen dat mijn gevoel voor haar zou veranderen. Rachel besloot mijn keuze te respecteren.

Er is van ons alle drie bloed afgenomen. We hebben Nikki niet verteld waar het voor was. De tijd tussen de test en de uitslag was slopend. Achteraf zie ik dat ik het toen nog steeds niet kon geloven. Onbewust was ik er toch van overtuigd dat ik gewoon Nikki’s vader was: na het onderzoek zou ik van mijn twijfel af zijn en kon ik mijn oude leven gewoon voortzetten. Maar niets zou ooit nog hetzelfde zijn. De uitslag van het DNA-onderzoek wees uit dat ik onmogelijk de vader van Nikki kon zijn.

Ik dacht dat ik voorbereid was geweest, maar de klap kwam heel hard aan. Woede. Teleurstelling. Verdriet. Nikki is een korte periode niet bij me geweest, omdat de confrontatie te hevig was. Ik moest tot mezelf komen. Aan mijn vriendin had ik weinig steun. Ze wilde dat ik ging bedenken of ik het co-ouderschap niet zou aanvechten. Maar dat was uitgesloten. Ik wilde Nikkie immers helemaal niet kwijt. Dus alles bleef zoals het was, en ik deed mijn uiterste best om Nikki niets te laten merken. Maar ik ben er maanden kapot van geweest. Het is zo’n bizar besef dat je jarenlang met een leugen hebt geleefd. Ik betrapte me erop dat ik vaak naar Nikki aan het staren was, alsof ik naar een buitenaards wezen keek. Maar nee, mijn gevoel veranderde niet. En toen ik na een tijdje aan het idee wende, merkte ik dat de fundamentele dingen niet zijn veranderd. Dat wij geen bloedband hebben, neemt niet weg dat we een unieke band hebben. Dat kan zo’n test niet veranderen.

Maar ik leef wel met angst. Ik weet hoe ik tegenover haar sta, maar hoe zal Nikki zich ontwikkelen? Dat ze het moet weten, stond voor mij al snel vast. Ik weet hoe het is om jaren voorgelogen te worden en dat wil ik haar niet aandoen. Maar hoe, en wanneer, daar ben ik nog niet uit. Ze is nu negen: nog wel erg jong om het te kunnen begrijpen. Maar wanneer zal het juiste moment aanbreken? Hoe zal ze reageren, zal zij me anders bekijken wanneer ze het weet? Zal ze het tegen me gebruiken als het in haar pubertijd tussen ons zal botsen? Nikki zou misschien zelfs de erkenning nietig kunnen laten verklaren, of mijn achternaam aanvechten.

Allemaal vragen waar ik me bij vlagen behoorlijk zorgen over maak. En: zal ze op zoek gaan naar haar biologische vader? Zoals ik er nu over denk, zal ik dat moeilijk aan kunnen. Toch weet ik dat het niet om mij gaat, maar om Nikki. Als zij hem wil opzoeken en contact met hem wil gaan onderhouden, is dat haar goed recht. Zij kan hier ook niets aan doen. We weten niet waar Richard op het moment uithangt, maar die zal wel op te sporen zijn. Van ons krijgt hij niets te horen. Dat mag Nikki zelf doen, als ze dat wil. Ook Rachel is bang, trouwens. Misschien wordt Nikki wel heel boos op haar. Maar ook hierin staat Rachel achter mij, en laat het aan mij over om het te vertellen. Door haar oprechte, respectvolle houding naar mij toe sinds het is uitgekomen, is ons contact hersteld en zelfs goed te noemen.

Ik weet het nu meer dan twee jaar en kan ik er redelijk goed mee omgaan. Voor mij zelf is het een gegeven geworden. Aan mijn leven is niets veranderd, behalve dat het tussen mijn vriendin en mij is stukgelopen. Inmiddels heb ik alweer bijna een jaar een relatie met een andere vrouw. Zij is nu vier maanden zwanger. Toch word ik voor de tweede keer vader. Nikki is en blijft mijn eerste kind. Maar als ik zie hoe blij zij is dat mijn vriendin zwanger is, doet me dat pijn. Soms ligt ze met haar hoofd bij de buik te praten tegen haar nieuwe broertje of zusje en dan denk ik: meisje, hoe moet ik jou ooit vertellen dat jij niet écht familie van dit nieuwe kindje bent? Het zal nog een hoop verdriet teweegbrengen, dat kan haast niet anders. Op zulke momenten zou ik willen dat ik het nooit te weten was gekomen.’

Om redenen van privacy zijn de namen gefingeerd

Dat mannen met een leugen leven over hun vaderschap, komt vaak voor. Naar schatting heeft één op de tien mensen een andere biologische vader dan gedacht wordt. Tegenwoordig is met behulp van een DNA-test eenvoudig te onderzoeken of er al dan niet een bloedband is. Zo’n onderzoek kan plaatsvinden wanneer er onenigheid of twijfel is rond het biologische ouderschap, bijvoorbeeld door ontkenning van het vaderschap of bij ruzie rond de alimentatie.

Een rechtsgeldige vaderschapstest kun je in Nederland door twee officiële laboratoria laten uitvoeren: Stichting Sanquin Bloedvoorziening in Amsterdam en Het Forensisch Laboratorium voor DNA-Onderzoek in Leiden. Bij de test wordt uit bloed of speeksel een ‘genetische vingerafdruk’ gemaakt. Deze afdruk van erfelijke kenmerken is uniek: hij kan maar bij één op de 180 miljard personen voorkomen. Ieder mens heeft al zijn erfelijke kenmerken in tweevoud: de helft komt van de moeder, de andere helft van de vader. Het DNA-profiel van een kind wordt eerst vergeleken met dat van de moeder. De ‘streepjes’ in het profiel die níet van de moeder komen, moeten van de biologische vader zijn. De kosten van een vaderschapstest liggen rond de 1100, 1200 euro en worden niet vergoed door de meeste ziektekostenverzekeraars.

Sinds 2001 zijn er ook commerciële aanbieders met een ‘thuiskit’. Hierbij kun je zelf een speekselmonster afnemen er opsturen om te laten testen. Bij deze commerciële aanbieders is het (soms) ook mogelijk de test anoniem te doen. Per jaar worden er in Nederland zo’n duizend tests gedaan.

© Lydia van der Weide

Ga pagina terug  Ga naar boven

Heb je ook een interessant verhaal dat je (anoniem) in een tijdschift zou willen vertellen? Stuur dan een mail naar


© Lydia van der Weide