• start
  • biografie
  • opdrachtgever
  • nieuw 10
  • contact
  • oproep

Opdrachtgevers Grazia artikel ...


Dissociatieve identiteitsstoornis (DIS)


Cora (37) heeft een pleegdochter met 39 persoonlijkheden

‘Vier jaar geleden had ik niet kunnen bedenken dat één mailtje mijn leven zo zou kunnen veranderen. Een mailtje van een veertienjarig meisje, Yasha, dat me schreef naar aanleiding van een discussie op internet. Ik mailde terug, zij antwoordde weer. Langzaam groeide er contact, dat steeds hechter werd. Dit meisje is nu mijn pleegdochter, ze woont al twee jaar bij me. Yasha is psychisch ziek: ze heeft een dissociatieve identiteitsstoornis, DIS. Dat betekent dat ze meerdere persoonlijkheden heeft. Haar helpen en bijstaan is een unieke opgave. Ik ben ontzettend blij dat ik dit kan doen, zonder mij zou ze ongetwijfeld in een psychiatrische instelling zitten en nooit zover geweest zijn als nu. Maar het is ook zwaar. Heel zwaar. De zorg voor haar neemt mij volledig in beslag, ik ben altijd met haar bezig, dag en nacht. Maar het zwaarste aan alles vind ik nog om onder ogen te zien wat haar is aangedaan. Dat zoiets kan gebeuren, is gewoon onverteerbaar.

DIS kan zich ontwikkelen wanneer een kind langdurig en herhaaldelijke zwaar getraumatiseerd wordt. Als dit zó erg is dat het kind het niet alleen kan dragen, splitst de geest zich op in verschillende alters, die allemaal een deel van het trauma op zich nemen. Over wat er precies gebeurd is in Yasha’s jeugd, daarover geef ik liever geen details, maar er zijn haar gruwelijke, bizarre dingen aangedaan, dingen waarvan je amper kunt geloven dat die gebeuren in Nederland. Nota bene door ‘keurige, nette mensen’ waar Yasha’s ouders haar onwetend naar toe lieten gaan. Het is niet alleen onbegrijpelijk dat dit gebeurde, maar ook dat het nooit werd opgemerkt. Niet door school. Niet door mensen uit Yasha’s omgeving. En niet door haar ouders. Yasha werd thuis verwaarloosd en alle fysieke en psychische signalen werden aan de kant geschoven, consequent genegeerd. Ook dát is traumatiserend geweest

Al die jaren zijn er telkens alters ontstaan om Yasha geestelijk overeind te houden. Iedere alter had zijn eigen taak en functie. Maar toen de traumatische ervaringen in de puberteit stopten, kwamen de persoonlijkheden in opstand. Ze wilden Yasha allemaal overnemen en drongen zich telkens onverwacht en ongecontroleerd naar buiten. Dat zorgde voor vele black-outs. Dan werd Yasha zomaar ‘wakker’ op een totaal andere plek dan waar ze eerst was geweest, en dan had ze geen idee hoe ze daar kwam of wat er was gebeurd. Tegelijkertijd kwamen de herinneringen van vroeger terug, in de vorm van herbelevingen, flashbacks en nachtmerries. Tot dat moment had Yasha wel geweten dat haar jeugd wat eigenaardig was, maar ze was zich totaal niet bewust van de gruwelijke omvang. Al die beelden en flitsen brachten haar van slag; ze herinnerde ze zich niet, tegelijkertijd besefte ze heel goed dat ze haar wél echt waren overkomen. Hoe moest ze dat een plek geven?

Toen ik Yasha leerde kennen, wist ik hier natuurlijk allemaal niets van. Ik wist alleen dat het erg slecht met haar ging. De band met haar ouders liep stroef, ze had een eetstoornis, automutileerde zichzelf en was suïcidaal. ’s Nachts liep ze vaak van huis weg en zwierf dan verward over straat. Ze vond zichzelf dan terug op een wildvreemde plek, soms kilometers ver weg, en moest maar zien hoe ze weer thuis kwam. Ik wist niet dat het haar alters waren die telkens de benen namen, dat zij dit helemaal niet wilde. Ik zag alleen een meisje dat heel diep was weggezonken en dat dringend hulp nodig had. Wij kregen zo fijn, diep contact dat ze wel eens bij mij kwam logeren. Ik probeerde haar warmte en liefde te geven. En dat raakte haar: ze voelde zich veilig en geaccepteerd. Eindelijk, voor het eerst in haar leven.

Maar ook bij mij wilde alters ’s nachts weglopen. Elke nacht hadden we het huis potdicht. Ik sliep met de angst dat ze uit het raam zou springen. Ook griezelig was het feit dat Yasha op straat zomaar kon flauwvallen. Dan werd haar psychische stress te groot en viel ze zomaar weg. Omstanders vroegen dan verschrikt of ze een ambulance moesten bellen, maar nee, ik wist dat ze snel weer zou bijkomen, in een heel andere stemming. Achteraf bleek ze dan door een andere persoonlijkheid te zijn overgenomen.

Door therapeuten was Yasha verteld dat ze borderline had. En dat de stemmen, die ze al van kinds af aan hoorde, gewoon haar eigen emoties waren. Maar die zouden zo bedreigend voor haar zijn dat ze die als het ware buiten zichzelf plaatste, waardoor Yasha ze letterlijk kon horen. Ook was vastgesteld dat ze last had van depersonalisatie. Maar Yasha had al een tijd het gevoel dat er veel meer mis was. Zo schreef ze vaak gedichten in de wij-vorm, alsof ze besefte dat ze niet alleen was in haar hoofd. Soms vond ze aantekeningen van zichzelf in een totaal ander handschrift. Hoe kon dat? En die black-outs, waar kwamen die vandaan?

Samen ontdekten wij wat er aan de hand was. Want na een tijdje begonnen Yasha’s alters zich zo veilig bij mij te voelen dat ze zich aan mij gingen laten zien. Het begon met een mailtje. Ik kreeg een berichtje van een meisje van tien, ondertekend met een andere naam. Van het mailadres van Yasha! Niet veel later manifesteerde dit meisje zich ook in werkelijkheid aan mij. Ik zag Yasha voor mijn ogen switchen in een volledig andere persoonlijkheid; een verlegen, lief meisje met een kinderlijk lachje. Andere alters waren juist heel agressief, wild, haast niet te bedwingen. Of bang. Of heel verdrietig. Ik heb al haar persoonlijkheden een voor een leren kennen. Allemaal hebben ze een eigen naam, en in leeftijd variëren ze van drie tot negenentwintig. Allemaal dragen ze delen van het verleden van Yasha, waarover ze me sommige dingen hebben verteld. Niet alles, lang niet alles; daar zijn ze nog niet aan toe. Ik ben zo vertrouwd met hen geraakt dat ik het meteen zie wanneer er een andere alter naar buiten komt. Het is werkelijk verbazingwekkend: je ziet in een fractie van een seconde een andere vrouw ontstaan. Die op een andere toon praat, een andere woordkeus heeft, een andere lach en mimiek. En een heel eigen karakter.

Natuurlijk was dit allemaal heel verwarrend. Ik wist niets van DIS, hoe moest ik hier mee omgaan? En hoeveel persoonlijkheden waren er? Er bleven maar nieuwe bijkomen, tot het stopte bij negenendertig. Maar er zijn er maar vijf die echt vaak tevoorschijn komen. Lange tijd ben ik de enige geweest die hiervan wist. Maar Yasha moest hier hulp bij krijgen, vond ik, we moesten ermee naar buiten komen. Ook haar ouders, bij wie ze toen nog woonde, moesten weten waarom hun dochter zich zo intens in de war voelde en wat er vroeger was voorgevallen. Helaas pakte dit diep teleurstellend uit. Het leed werd opnieuw ontkend. Hoewel haar ouders verschillende malen hebben toegegeven dat ze zich alarmerende signalen herinnerden van vroeger, trokken ze dat later toch weer in. Yasha was gewoon een moeilijk kind, ze had toch borderline? Waarschijnlijk verzon ze alles! Maar Yasha heeft verschillende psychologische tests ondergaan, er is zelfs speciaal een second opinion aangevraagd, en het is duidelijk: ze heeft DIS, veroorzaakt door extreme trauma’s. Ze heeft recht op begrip, troost en behandeling.

De ontkenning van haar ouders, dat was de druppel. Opnieuw liep Yasha weg en belandde suïcidaal in een cel. Niemand kon haar rustig krijgen, alleen ik. Omdat de politie zag dat ze zich bij mij ontspande, mocht ze met mij mee, tot er andere opvang geregeld zou zijn. Er is besloten dat ze uit huis geplaatst zou worden, omdat het daar gewoon niet meer ging. Er zou een psychiatrisch pleeggezin voor haar gezocht worden. Mijn man en ik hebben ons daar voor aangemeld. Ik wilde dit meisje helpen, ik was zoveel van haar gaan houden. Ze was mijn dochter geworden. Dat was geen keuze, het is gewoon gebeurd. Ze hoort bij mij, heel simpel.

Sindsdien heeft Yasha geen contact meer met haar ouders. Ze probeert te leren leven met haar stoornis en zichzelf beter te begrijpen. Nu er sinds twee jaar meer rust is, is er meer communicatie tussen haar alters onderling. Yasha kan nu wat meer controle over het switchen houden. Het gebeurt nog wel, maar ze heeft geleerd om niet meer helemaal overgenomen te worden, maar om van een afstandje mee te kijken. En anders kan ze later aan haar alters vragen wat er is gebeurd. En haar destructieve persoonlijkheden kan ze goed bedwingen; ze automutileert zichzelf niet meer.

Yasha krijgt begeleiding uit de hulpverlening en dat gaat goed; daar heeft ze veel geluk mee want op het gebied van DIS is er in Nederland weinig hulp, er is ook nog altijd weinig over bekend. Ze volgt een opleiding, Atheneum in deeltijd, en doet aan sport. Ze probeert haar leven dus weer op te bouwen. Eens per twee weken gaat ze een weekend naar een logeeradres. Dat is goed voor haar, om er even uit te zijn, maar ook goed voor mij; dan heb ik even tijd voor mezelf. Want met hoeveel liefde ik dit ook doe, het is uitputtend. Yasha heeft veel last van herbeleving en flashbacks, die kunnen erg heftig zijn. Ze zit dan opnieuw in een situatie van vroeger, met alle angsten, pijn en verdriet die erbij horen. Dan wil ik er voor haar zijn. Altijd. Als ik haar ’s nachts hoor knarsetanden bij een nachtmerrie, sta ik alweer naast haar bed. We zijn gewoon altijd samen; als we even iets apart doen, doen we niets anders dan sms’en. Wat het extra zwaar maakt, is dat ik er helemaal alleen voor sta. Want er is niemand die het echt begrijpt, die mij erbij kan helpen. Ik ben getrouwd en van mijn man is Yasha van harte welkom bij ons thuis, maar verder kan hij er niet zo veel mee. Ook met vriendinnen of familie kan ik het niet goed delen. Het is ook zo’n ongrijpbare, haast onbegrijpelijke stoornis. Maar ik heb wel veel steun aan Yasha zelf. Zo betrokken als ik bij haar ben, zo is zij dat ook bij mij. Een van haar alters, een stoere meid van achttien, kan mij ongelofelijk goed bijstaan als ik er even helemaal doorheen zit. En gelukkig heb ook ik professionele begeleiding die mij op de rails houdt.

Vergeleken met een paar jaar geleden gaat het nu veel beter met Yasha, maar we zijn er nog lang niet. Ze zal haar trauma’s moeten gaan verwerken, anders blijven die haar altijd dwarszitten. Natuurlijk ben ik bang voor wat er dan allemaal naar boven zal komen, dat is ongetwijfeld nog veel meer dan we nu weten. In een volgende fase zou het mogelijk zijn om alle alters te integreren, samen te smelten, maar dat is niet Yasha’s doel. Liever steekt ze energie in hoe ze zo goed mogelijk met haar alters kan leren omgaan. Want ze vindt het ook wel gezellig met hen in haar hoofd. Ik zie dat ze veel binnenpretjes heeft, als we op straat lopen bijvoorbeeld. Dan zeggen haar alters gekke dingen tegen haar over de mensen die we tegenkomen. Ze is zo aan hun stemmen gewend, dat ze hen niet wil missen. Ik heb enorm veel bewondering hoe Yasha zich hierdoor heen knokt. Ze is een prachtmeid, met zo’n sterk karakter. Die laat ik niet in een instelling belanden, nooit. Zij is mijn dochter en ik vecht met haar mee, net zolang tot ze haar leven helemaal onder controle heeft. En reken maar dat haar dat gaat lukken.’

Ga pagina terug  Ga naar boven

Heb je ook een interessant verhaal dat je (anoniem) in een tijdschift zou willen vertellen? Stuur dan een mail naar


© Lydia van der Weide